โคลงโลกนิติ

จาก วิกิซอร์ซ

ข้ามไปที่: นำทาง,
สืบค้น

โคลงโลกนิติ

ศิลาจารึกวัดพระเชตุพน
ผู้แต่ง: สมเด็จฯ
กรมพระยาเดชาดิศร

๑๐๑
- ๒๐๐ →

บทอาขยาน
บทหลัก ระดับประถมศึกษาปีที่ 6 โคลงโลกนิติ บทที่ ๖๘, ๑๑๔,
๕๕

← เป็นมนุษย์หรือเป็นคน

ผู้แต่ง: สมเด็จฯ
กรมพระยาเดชาดิศร

บทอาขยาน
บทหลัก ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น โคลงโลกนิติ บทที่ ๒๒, ๗๖, ๙๗, ๒๗๗,
๔๐๒

← ขุนช้างขุนแผน

ผู้แต่ง: สมเด็จฯ
กรมพระยาเดชาดิศร

นิราศนรินทร์
→

วิกิพีเดีย
มีบทความเกี่ยวกับ

โคลงโลกนิติ

โคลงโลกนิติ ฉบับศิลาจารึกวัดพระเชตุพนฯ

โคลงนำ, บท ๑ - ๑๐๐

บท
๑๐๑ - ๒๐๐

บท
๒๐๑ - ๓๐๐

บท
๓๐๑ - ๔๐๐

บท
๔๐๐ ขึ้นไป, โคลงส่งท้าย

หมายเหตุ:

ก = สำนวนเก่า (สมุดไทย)

เลข = ลำดับบท

∞ = เป็นสำนวนเก่าแต่เดิม

ด = สมเด็จฯ กรมพระยาเดชาดิศร (ศิลาจารึกวัดพระเชตุพนฯ)

เลข = ลำดับบท

(   ) = ซ้ำกับ , คล้ายกับ , ต่อเนื่องกับ,
ดูเพิ่มที่

ว = กรมวิชาการ (ประชุมโคลงโลกนิติ)

เลข = ลำดับกำกับชุด

๐ = โคลงนำ , โคลงส่งท้าย

- = ไม่มีบทนี้ในสำนวนนั้น มีแต่ในสำนวนอื่น

¿ = ต้องการให้ผู้เขียนอื่นช่วยตรวจ

ก ¿ · ด ๑ · ว ๐

๏ อัญขยมบรมนเรศเรื้อง

รามวงศ์

พระผ่านแผ่นไผททรง

สืบไท้

แสวงยิ่งสิ่งสดับองค์

โอวาท

หวังประชาชนให้

อ่านแจ้งคำโคลง ฯ

ก ¿ · ด ๒ · ว ๐

๏ ครรโลงโลกนิตินี้

นมนาน

มีแต่โบราณกาล

เก่าพร้อง

เป็นสุภสิตสาร

สอนจิต

กลดั่งสร้อยสอดคล้อง

เวี่ยไว้ในกรรณ ฯ

ก ¿ · ด - · ว ๐

๏ ทศนัขนอบน้อมมิ่ง

อุตมางค์

ไตรรัตน์จัดเบญจางค์

แจ่มพร้อม

จักพร้องโลกนิติปาง

สดับแต่ เดิมพ่อ

อรรถอื่นอ้างเลศล้อม

ต่างต้องคัมภีร์ ฯ

ก ¿ · ด - · ว ๐

๏ ถวายกรกรรพุ่มเพี้ยง

บวรมาลย์มิ่งแฮ

ไตรรัตน์เรียบไตรทวาร

เวียดเกล้า

โลกนิติสืบสาร

ของเก่า

เตือนจิตสาธุชนเช้า

ค่ำค้ำชูใจ ฯ

ก ¿ · ด - · ว ๐

๏ โลกนิติในโลกล้วน

แก่นสาร

คือบิดามารดาอาจารย์

เจี่ยวแล้

เชาเจ้าจ่อมใจบาณ

ทิตร่ำ เรียนแฮ

เบิกศิลปปรีชาแท้

เลิศแล้วเมธี ฯ

ก ¿ · ด ๓ (๔) · ว ¿

๏ ปลาร้าพันห่อด้วย

ใบคา

ใบก็เหม็นคาวปลา

คละคลุ้ง

คือคนหมู่ไปหา

คบเพื่อน พาลนา

ได้แต่ร้ายร้ายฟุ้ง

เฟื่องให้เสียพงศ์ ฯ

ก ¿ · ด ๔ (๓) · ว ¿

๏ ใบพ้อพันห่อหุ้ม

กฤษณา

หอมระรวยรสพา

เพริศด้วย

คือคนเสพเสน่หา

นักปราชญ์

ความสุขซาบฤาม้วย

ดุจไม้กลิ่นหอม ฯ

ก ¿ · ด ๕ (๖) · ว ¿

๏ ผลเดื่อเมื่อสุกไซร้

มีพรรณ

ภายนอกแดงดูฉัน

ชาดบ้าย

ภายในย่อมแมลงวัน

หนอนบ่อน

ดุจดังคนใจร้าย

นอกนั้นดูงาม ฯ

ก ¿ · ด ๖ (๗) · ว ¿

๏ ขนุนสุกสล้างแห่ง

สาขา

ภายนอกเห็นหนามหนา

หนั่นแท้

ภายในย่อมรสา

เอมโอช

สาธุชนนั้นแล้

เลิศด้วยดวงใจ ฯ

ก ¿ · ด ๗ (๘) · ว ¿

๏ ยางขาวขนเรียบร้อย

ดูดี

ภายนอกหมดใสสี

เปรียบฝ้าย

กินสัตว์เสพปลามี

ชีวิต

เฉกเช่นชนชาติร้าย

นอกนั้นนวลงาม ฯ

ก ¿ · ด ๘ (๗) · ว ¿

๏ รูปแร้งดูร่างร้าย

รุงรัง

ภายนอกเพียงพึงชัง

ชั่วช้า

เสพสัตว์ที่มรณัง

นฤโทษ

ดังจิตสาธุชนกล้า

กลั่นสร้างทางผล ฯ

ก ¿ · ด ๙ (๑๐) · ว ¿

๏ คนพาลผู้บาปแท้

ทุรจิต

ไปสู่หาบัณทิต

ค่ำเช้า

ฟังธรรมอยู่เนืองนิตย์

บ่ทราบ ใจนา

คือจวักตักเข้า

ห่อนรู้รสแกง ฯ

ก ¿ · ด ๑๐ (๙) · ว ¿

๏ ผู้ใดใจฉลาดล้ำ

ปัญญา

ได้สดับปราชญ์เจรจา

อาจรู้

ยินคำบัดเดี๋ยวมา

ซับซาบ ใจนา

คือมลิ้นคนผู้

ทราบรู้รสแกง ฯ

ก ¿ · ด ๑๑ (๑๒) · ว ¿

๏ หมูเห็นสีหราชท้า

ชวนรบ

กูสี่ตีนกูพบ

ท่านไซร้

อย่ากลัวท่านอย่าหลบ

หลีกจาก กูนา

ท่านสี่ตีนอย่าได้

วากเว้วางหนี ฯ

ก ¿ · ด ๑๒ (๑๑) · ว ¿

๏ สีหราชร้องว่าโอ้

พาลหมู

ทรชาติครั้นเห็นกู

เกลียดใกล้

ฤามึงใคร่รบดนู

มึงมาศ เองนา

กูเกลียดมึงกูให้

พ่ายแพ้ภัยตัว ฯ

ก ¿ · ด ๑๓ · ว ¿

๏ กบเกิดในสระใต้

บัวบาน

ฤาห่อนรู้รสมาลย์

หนึ่งน้อย

ภุมราอยู่ไกลสถาน

นับโยชน์ ก็ดี

บินโบกมาค้อยค้อย

เกลือกเคล้าเสาวคนธ์ ฯ

ก ¿ · ด ๑๔ · ว ¿

๏ ใจชนใจชั่วช้า

โฉงเฉง

ใจจักสอนใจเอง

ไป่ได้

ใจปราชญ์ดัดตามเพลง

พลันง่าย

ดุจช่างปืนดัดไม้

แต่งให้ปืนตรง ฯ

ก ¿ · ด ๑๕ · ว ¿

๏ ไม้ค้อมมีลูกน้อม

นวยงาม

คือสัปปุรุษสอนตาม

ง่ายแท้

ไม้ผุดั่งคนทราม

สอนยาก

ดัดก็หักแหลกแล้

ห่อนรื้อโดยตาม ฯ

ก ¿ · ด ๑๖ · ว ¿

๏ เป็นคนควรรอบรู้

สมาคม

สองประการนิยม

กล่าวไว้

หนึ่งพาลหนึ่งอุดม

นักปราชญ์

สองสิ่งนี้จงให้

เลือกรู้สมาคม ฯ

ก ¿ · ด ๑๗ · ว ¿

๏ คนใดไปเสพด้วย

คนพาล

จักทุกข์ทนเนานาน

เนิ่นแท้

ใครเสพท่วยทรงญาณ

เปรมปราชญ์

เสวยสุขล้ำเลิศแท้

เพราะได้สดับดี ฯ

ก ¿ · ด ๑๘ · ว ¿

๏ ได้เห็นนักปราชญ์ไซร้

เป็นสุข

อยู่ร่วมเรือนหายทุกข์

ค่ำเช้า

ผู้พาลสั่งสอนปลุก

ใจดั่ง พาลนา

ยลเยี่ยงนกแขกเต้า

ตกต้องมือโจร ฯ

ก ¿ · ด ๑๙ · ว ¿

๏ จงนับสัปบุรุษรู้

บุญกรรม์

จะละหลีกพาลอัน

ชั่วร้าย

จงสร้างสืบบุญธรรม์

ทุกเมื่อ

จงนึกนิตย์ชีพคล้าย

ดุจด้วยฟองชล ฯ

ก ¿ · ด ๒๐ · ว ¿

๏ คบกากาโหดให้

เสียพงศ์

พาตระกูลเหมหงส์

แหลกด้วย

คบคนชั่วจักปลง

ความชอบ เสียนา

ตราบลูกหลานเหลนม้วย

ไม่ม้วยนินทา ฯ

ก ¿ · ด ๒๑ · ว ¿

๏ มดแดงแมลงป่องไว้

พิษหาง

งูจะเข็บพิษวาง

แห่งเขี้ยว

ทรชนทั่วสรรพางค์

พิษอยู่

เพราะประพฤติมันเกี้ยว

เกี่ยงร้ายแกมดี ฯ

ก ¿ · ด ๒๒ · ว ¿

๏ นาคีมีพิษเพี้ยง

สุริโย

เลื้อยบ่ทำเดโช

แช่มช้า

พิษน้อยหยิ่งโยโส

แมลงป่อง

ชูแต่หางเองอ้า

อวดอ้างฤทธี ฯ

ก ¿ · ด ๒๓ · ว ¿

๏ ความรู้ผู้ปราชญ์นั้น

นักเรียน

ฝนทั่งเท่าเข็มเพียร

ผ่ายหน้า

คนเกียจเกลียดหน่ายเวียน

วนจิต

กลอุทกในตระกร้า

เปี่ยมล้นฤามี ฯ

ก ¿ · ด ๒๔ · ว ¿

๏ กละออมเพ็ญเพียบน้ำ

ฤาติง

โอ่งอ่างพร่องชลชิง

เฟื่องหม้อ

ผู้ปราชญ์ห่อนสุงสิง

เยียใหญ่

คนโฉดรู้น้อยก้อ

พลอดนั้นประมาณ ฯ

ก ¿ · ด ๒๕ · ว ¿

๏ งาสารฤๅห่อนเหี้ยน

หดคืน

คำกล่าวสาธุชนยืน

อย่างนั้น

ทุรชนกล่าวคำฝืน

คำเล่า

หัวเต่ายาวแล้วสั้น

เล่ห์ลิ้นทรชน ฯ

ก ¿ · ด ๒๖ · ว ¿

๏ ทรชนอย่าเคียดแค้น

อย่าสนิท

อย่าห่างศัตรูชิด

อย่าใกล้

คือไฟถ่านแรงฤทธิ์

ถือถลาก มือนา

แม้นดับแล้วบ่ไหม้

หม่นต้องมือดำ ฯ

ก ¿ · ด ๒๗ · ว ¿

๏ มิตรพาลอย่าคบให้

สนิทนัก

พาลใช่มิตรอย่ามัก

กล่าวใกล้

ครั้นคราวเคียดคุมชัก

เอาโทษ ใส่นา

รู้เหตุสิ่งใดไซร้

ส่อสิ้นกลางสนาม ฯ

ก ¿ · ด ๒๘ · ว ¿

๏ หมาใดตัวร้ายขบ

บาทา

อย่าขบตอบต่อหมา

อย่าขึ้ง

ทรชนชาติช่วงทา-

รุณโทษ

อย่าโกรธอย่าหน้าบึ้ง

ตอบถ้อยถือความ ฯ

ก ¿ · ด ๒๙ · ว ¿

๏ ลูกสะเดาน้ำผึ้งซาบ

โทรมปน

แล้วปลุกปองรสคนธ์

แอบอ้อย

ตราบเท่าออกดอกผล

พวงดก

ขมแห่งสะเดาน้อย

หนึ่งรู้โรยรา ฯ

ก ¿ · ด ๓๐ · ว ¿

๏ พริกเผ็ดใครให้เผ็ด

ฉันใด

หนามย่อมแหลมเองใคร

เซี่ยมได้

จันทน์กฤษณาไฉน

ใครอบ หอมฤๅ

วงศ์แห่งนักปราชญ์ได้

เพราะด้วยฉลาดเอง ฯ

ก ¿ · ด ๓๑ · ว ¿

๏ จันทน์แห้งกลิ่นห่อนได้

ดรธาน

อ้อยหีบชานยังหวาน

โอชอ้อย

ช้างเข้าศึกเสี่ยมสาร

ยกย่าง งามนา

บัณทิตแม้นทุกข์ร้อย

เท่ารื้อลืมธรรม ฯ

ก ¿ · ด ๓๒ · ว ¿

๏ ฝูงหงส์หลงเข้าสู่

ฝูงกา

สีหราชเคียงโคนา

คลาดเคล้า

ม้าต้นระคนลา

เลวชาติ

นักปราชญ์พาลพาเต้า

สี่นี้ไฉนงาม ฯ

ก ¿ · ด ๓๓ · ว ¿

๏ แมลงวันแสวงเสพด้วย

ลามก

พาลชาติเสาะสิ่งรก

เรื่องร้าย

ภุมราเห็จเหินหก

หาบุษ- บานา

นักปราชญ์ฤๅห่อนหม้าย

หมั่นสู้แสวงธรรม ฯ

ก ¿ · ด ๓๔ · ว ¿

๏ เนื้อปองน้ำหญ้าบ่

ปองทอง

ลิงบ่ปองรัตน์ปอง

ลูกไม้

หมูปองอสุจิของ-

หอมห่อน ปองนา

คนเคลิบเคลิ้มบ้าใบ้

ห่อนรู้ปองธรรม ฯ

ก ¿ · ด ๓๕ · ว ¿

๏ กายเกิดพยาธิโรคร้าย

ยาหาย

แต่พยศยาไป่วาย

ตราบม้วย

ชาติเสือห่อนหายลาย

ลบผ่อง

กล้วยก็กล้วยคงกล้วย

กลับกล้ายฤๅมี ฯ

ก ¿ · ด ๓๖ · ว ¿

๏ ขุนเขาสูงร้อยโยชน์

คณนา

ขุนปราบด้วยโยธา

ราบได้

จักล้างพยศสา

หัสยาก

ยศศักดิ์ให้เท่าให้

พยศนั้นฤาหาย ฯ

ก ¿ · ด ๓๗ · ว ¿

๏ คบคนผู้โฉดเคลิ้ม

อับผล

หญิงเคียดอย่าระคน

ร่วมห้อง

อย่าคบหมู่ทรชน

สอนยาก

บัณทิตแม้ตกต้อง

โทษสู้สมาคม ฯ

ก ¿ · ด ๓๘ · ว ¿

๏ ภูเขาอเนกล้ำ

หากมี

บมิหนักแผ่นธรณี

หน่อยไซร้

หนักนักแต่กระลี

ลวงโลก

อันจักทรงทานได้

แด่พื้นนรกานต์ ฯ

ก ¿ · ด ๓๙ · ว ¿

๏ ภูเขาทั้งแท่งล้วน

ศิลา

ลมพยุพัดพา

บ่ขึ้น

สรรเสริญแลนินทา

คนกล่าว

ใจปราชญ์ฤาเฟื่องพื้น

ห่อนได้จินต์จล ฯ

ก ¿ · ด ๔๐ · ว ¿

๏ ห้ามเพลิงไว้อย่าให้

มีควัน

ห้ามสุริยแสงจันทร์

ส่องไซร้

ห้ามอายุให้หัน

คืนเล่า

ห้ามดังนี้ไว้ได้

จึ่งห้ามนินทา ฯ

ก ¿ · ด ๔๑ (๔๒,๔๓,๔๔) · ว ¿

๏ ภูเขาเหลือแหล่ล้วน

ศิลา

หามณีจินดา

ยากได้

ฝูงชนเกิดนานา

ในโลก

หานักปราชญ์นั้นไซร้

เลือกแล้วฤามี ฯ

ก ¿ · ด ๔๒ (๔๑,๔๒,๔๓) · ว ¿

๏ ป่าหลวงหลายโยชน์พร้อม

พฤกษา

หาแก่นจันทน์กฤษณา

ยากไซร้

ฝูงคนเกิดมีมา

เหลือแหล่

หาปราชญ์ฤาจักได้

ยากแท้ควรสงวน ฯ

ก ¿ · ด ๔๓ (๔๑,๔๒,๔๔) · ว ¿

๏ มัจฉามีทั่วท้อง

ชโลธร

หาเงือกงูมังกร

ยากได้

ทั่วด้าวพระนคร

คนมาก มีนา

จักเสาะสัปปุรุษไซร้

ยากแท้จักมี ฯ

ก ¿ · ด ๔๔ (๔๑,๔๒,๔๓) · ว ¿

๏· ด ารามีมากร้อย

ถึงพัน

บ่เปรียบกับดวงจันทร์

หนึ่งได้

คนพาลมากอนันต์

ในโลก

จะเทียบเท่าปราชญ์ไซร้

ยากแท้ฤาถึง ฯ

ก ¿ · ด ๔๕ (๔๖,๔๗) · ว ¿

๏ เหมหงส์เลี้ยงชีพด้วย

สาคร

ช้างพึ่งพนาดร

ป่าไม้

ภุมราบุษบากร

ครองร่าง ตนนา

นักปราชญ์เลี้ยงตัวได้

เพื่อด้วยปัญญา ฯ

ก ¿ · ด ๔๖ (๔๕,๔๗) · ว ¿

๏ นกแร้งบินได้เพื่อ

เวหา

หมู่จระเข้เต่าปลา

พึ่งน้ำ

เข็ญใจพึ่งราชา

จอมราช

ลูกอ่อนอ้อนกลืนกล้ำ

เพื่อน้ำนมแรง ฯ

ก ¿ · ด ๔๗ (๔๕,๔๖) · ว ¿

๏ ป่าพึ่งพาลพยัคฆ์ร้าย

ราวี

เสือพึ่งไพรพงพี

เถื่อนถ้ำ

ความชั่วพึ่งความดี

เท็จพึ่ง จริงนา

เรือพึ่งแรงน้ำน้ำ

หากรู้คุณเรือ ฯ

ก ¿ · ด ๔๘ · ว ¿

๏ ตีนงูงูไซร้หาก

เห็นกัน

นมไก่ไก่สำคัญ

ไก่รู้

หมู่โจรต่อโจรหัน

เห็นเล่ห์ กันนา

เชิงปราชญ์ฉลาดกล่าวผู้

ปราชญ์รู้เชิงกัน ฯ

ก ¿ · ด ๔๙ (๕๐,๕๑,๕๒,๕๓) · ว ¿

๏ มีอายุร้อยหนึ่ง

นานนัก

ศีลชื่อปัญจางค์จัก

ไป่รู้

ขวบเดียวเด็กรู้รัก-

ษานิจ ศีลนา

พระตรัสสรรเสริญผู้

เด็กนั้นเกิดศรี ฯ

ก ¿ · ด ๕๐ (๔๙,๕๑,๕๒,๕๓) · ว ¿

๏ คนใดยืนอยู่ร้อย

พรรษา

ใจบ่มีปรีชา

โหดไร้

วันเดียวเด็กเกิดมา

ใจปราชญ์

สรรเพชญ์บัณฑูรไว้

เด็กนั้นควรยอ ฯ

ก ¿ · ด ๕๑ (๔๙,๕๐,๕๒,๕๓) · ว ¿

๏ คนใดยืนเหยียบร้อย

ขวบปี

ความอุตส่าหฤามี

เท่าก้อย

เด็กเกิดขวบหนึ่งดี

เพียรพาก

พระตรัสว่าเด็กน้อย

นี่เนื้อเวไนย ฯ

ก ¿ · ด ๕๒ (๔๙,๕๐,๕๑,๕๓) · ว ¿

๏ อายุถึงร้อยขวบ

เจียรกาล

ธัมโมชอันโอฬาร

บ่รู้

เด็กน้อยเกิดประมาณ

วันหนึ่ง

เห็นถ่องธรรมยิ่งผู้

แก่ร้อยพรรษา ฯ

ก ¿ · ด ๕๓ (๔๙,๕๐,๕๑,๕๒) · ว ¿

๏ มีอายุอยู่ร้อย

ปีปลาย

ความเกิดแลความตาย

ไป่รู้

วันเดียวเด็กหญิงชาย

เห็นเกิด ตายนา

ลูกอ่อนนั้นยิ่งผู้

แก่ร้อยปีปลาย ฯ

ก ¿ · ด ๕๔ · ว ¿

๏ ธิรางค์รู้ธรรมแม้

มากหลาย

บ่กล่าวให้หญิงชาย

ทั่วรู้

ดุจหญิงสกลกาย

งามเลิศ

อยู่ร่วมเรือนผัวผู้

โหดแท้ขันที ฯ

ก ¿ · ด ๕๕ · ว ¿

๏ เว้นวิจารณ์ว่างเว้น

สดับฟัง

เว้นที่ถามอันยัง

ไป่รู้

เว้นเล่าลิขิตสัง-

เกตว่าง เว้นนา

เว้นดั่งกล่าวว่าผู้

ปราชญ์ได้ฤามี ฯ

ก ¿ · ด ๕๖ · ว ¿

๏ รู้ธรรมเทียมเท่าผู้

ทรงไตร

เจนจัดอรรถภายใน

ลึกล้น

กล่าวแก้สิ่งสงสัย

เลอะเลื่อน

รสพระธรรมอั้นอ้น

ว่ารู้ใครชม ฯ

ก ¿ · ด ๕๗ · ว ¿

๏ รู้น้อยว่ามากรู้

เริงใจ

กลกบเกิดอยู่ใน

สระจ้อย

ไป่เห็นชเลไกล

กลางสมุทร

ชมว่าน้ำบ่อน้อย

มากล้ำลึกเหลือ ฯ

ก ¿ · ด ๕๘ · ว ¿

๏ รูปชั่วมักแต่งแกล้ง

เกลาทรง

ใจขลาดมักอาจอง

อวดสู้

น้ำพร่องกะละออมคง

กระฉอก ฉานนา

เฉาโฉดโอษฐ์อวดรู้

ว่ารู้ใครเทียม ฯ

ก ¿ · ด ๕๙ · ว ¿

๏ จระเข้คับน่านน้ำ

ไฉนหา ภักษ์เฮย

รถใหญ่กว่ารัถยา

ยากแท้

เสือใหญ่กว่าวนา

ไฉนอยู่ ได้แฮ

เรือเขื่องคับชเลแล้

แล่นโล้ไปไฉน ฯ

ก ¿ · ด ๖๐ (๔๓๕) · ว ¿

๏ มณฑกทำเทียบท้าว

ราชสีห์

แมวว่ากูพยัคฆี

แกว่นกล้า

นกจอกว่าฤทธี

กูยิ่ง ครุฑนา

คนประดากขุกมีข้า

ยิ่งนั้นแสนทวี ฯ

ก ¿ · ด ๖๑ · ว ¿

๏ หิ่งห้อยส่องก้นสู้

พระจันทร์

ปัดเทียบเทียมรัตนอัน

เอี่ยมข้า

ทองเหลืองหลู่สุวรรณ

ธรรมชาติ

พาลว่าตนเองอ้า

อาจล้ำเลยกวี ฯ

ก ¿ · ด ๖๒ · ว ¿

๏ เสือผอมกวางวิ่งเข้า

โจมขวิด

ไป่ว่าเสือมีฤทธิ์

เลิศล้ำ

เล็บเสือดั่งคมกฤช

เสือซ่อน ไว้นา

ครั้นปะปามล้มคว่ำ

จึ่งรู้จักเสือ ฯ

ก ¿ · ด ๖๓ · ว ¿

๏ ทองเหลืองเปลื้องร้ายห่อน

เห็นมี

ขัดเท่าขัดราคี

เล่าไซร้

นพคุณหมดใสสี

เสร็จโทษ

ถึงบ่แต่งตั้งไว้

แจ่มแจ้งไพบูลย์ ฯ

ก ¿ · ด ๖๔ · ว ¿

๏ พระสมุทรไหวหวาดห้วย

คลองสรวล

เมรุพลวกปลวกสำรวล

ร่าเร้า

สีหราชร่ำคร่ำครวญ

สุนัขเยาะ หยันนา

สุริยส่องยามเย็นเข้า

หิ่งห้อยยินดี ฯ

ก ¿ · ด ๖๕ · ว ¿

๏ แมวล่าหนูแซ่ซี้

จรจรัล

หมาล่าวิฬาร์ผัน

สู่หล้าง

ครูล่าศิษย์และธรรม์

คบเพื่อน พาลนา

เสือล่าป่าแรมร้าง

หมดไม้ไพรสณฑ์ ฯ

ก ¿ · ด ๖๖ · ว ¿

๏ จามรีขนข้องอยู่

หยุดปลด

ชีพบ่รักรักยศ

ยิ่งไซร้

สัตว์โลกซึ่งสมมติ

มีชาติ

ดูเยี่ยงสัตว์นั้นได้

ยศซ้องสรรเสริญ ฯ

ก ¿ · ด ๖๗ · ว ¿

๏ นพคุณใส่เบ้าสูบ

แสนที

ค้อนเหล็กรุมรันตี

ห่อนม้วย

บ่เจ็บเท่าธุลี

สักหยาด

เจ็บแต่ท่านชั่งด้วย

กล่ำน้อยหัวดำ ฯ

ก ¿ · ด ๖๘ · ว ¿

๏ เสียสินสงวนศักดิ์ไว้

วงศ์หงส์

เสียศักดิ์สู้ประสงค์

สิ่งรู้

เสียรู้เร่งดำรง

ความสัตย์ ไว้นา

เสียสัตย์อย่าเสียสู้

ชีพม้วยมรณา ฯ

ก ¿ · ด ๖๙ · ว ¿

๏ ตัดจันทน์ฟันม่วงไม้

จัมบก

แปลงปลูกหนามรามรก

รอบเรื้อ

ฆ่าหงส์มยุรนก

กระเหว่า เสียนา

เลี้ยงหมู่กากินเนื้อ

ว่ารู้ลีลา ฯ

ก ¿ · ด ๗๐ · ว ¿

๏ เอาสารเทียมอูฐโอ้

เป็นมูล

เก็บปัดเทียมแก้วปูน

ค่าไว้

เมืองใดพิกัดพูน

มีดั่ง นี้นา

นับแต่ไกลอย่าได้

ไต่เต้าเมืองเข็ญ ฯ

ก ¿ · ด ๗๑ · ว ¿

๏ น้ำเคี้ยวยูงว่าเงี้ยว

ยูงตาม

ทรายเหลือหางยูงงาม

ว่าหญ้า

ตาทรายยิ่งนิลวาม

พรายเพริศ

ลิงว่าหว้าหวังหว้า

หว่าดิ้นโดยตาม ฯ

ก ¿ · ด ๗๒ · ว ¿

๏ สังขารหวัวผู้ว่า

ตนทระนง

ทรัพย์ย่อมหวัวคนจง

ว่าเจ้า

หญิงหวัวแก่ชายหลง

ชมลูก

มัจจุราชหวัวผู้เถ้า

บ่รู้วันตาย ฯ

ก ¿ · ด ๗๓ · ว ¿

๏ มือด้วนคิดจะมล้าง

เขาหมาย

ปากด้วนถ่มน้ำลาย

เลียบฟ้า

หิ่งห้อยแข่งแสงฉาย

สุริเยศ

คนทุพพลอวดกล้า

แข่งผู้มีบุญ ฯ

ก ¿ · ด ๗๔ (๓๙๕,๓๙๖,๓๙๗) · ว ¿

๏ แว่นตามาใส่ผู้

อันธการ

คนหูหนวกฟังสำนาน

ขับร้อง

คนใบ้ใฝ่แสดงสาร

โคลงกาพย์

เฉกเครื่องประดับซ้อง

ใส่ให้วานร ฯ

ก ¿ · ด ๗๕ · ว ¿

๏ วัดช้างเบื้องบาทรู้

จักสาร

วัดอุทกชักกมุทมาลย์

แม่นรู้

ดูครูสดับโวหาร

สอนศิษย์

ดูตระกูลเผ่าผู้

เพื่อด้วยเจรจา ฯ

ก ¿ · ด ๗๖ · ว ¿

๏ พระสมุทรสุดลึกล้น

คณนา

สายดิ่งทิ้งทอดวา

หยั่งได้

เขาสูงอาจวัดวา

กำหนด

จิตมนุษย์นี้ไซร้

ยากแท้หยั่งถึง ฯ

ก ¿ · ด ๗๗ · ว ¿

๏ ไม้ล้มควรค่ามได้

โดยหมาย

คนล้มจักข้ามกราย

ห่อนได้

ทำชอบชอบห่อนหาย

ชอบกลับ สนองนา

ทำผิดผิดจักให้

โทษแท้ถึงตน ฯ

ก ¿ · ด ๗๘ · ว ¿

๏ ไม้ล้มจะค่ามให้

ดูการ

คนท่าวล้มข้ามพาน

ห่อนได้

เสือผอมอย่าอวดหาญ

เข้าผลัก เสือแฮ

พาลประทุษฐ์ตกไร้

อย่าได้ทำคุณ ฯ

ก ¿ · ด ๗๙ · ว ¿

๏ ทรชนยากไร้อย่า

ทำคุณ

อย่าหยิบทรัพย์อุดหนุน

หย่อนให้

ก่อเกื้อเกือบเกินทุน

มันมั่ง มีนา

ครั้นค่อยคลายวายไร้

กลับสู้ดูแคลน ฯ

ก ¿ · ด ๘๐ · ว ¿

๏ แม้นทำคุณท่านได้

ถึงพัน

ครั้นโทษมีแต่อัน

หนึ่งไซร้

ติฉินหมิ่นคำหยัน

เยาะกล่าว

กลบลบคุณหลังได้

ถึงด้วยพันทวี ฯ

ก ¿ · ด ๘๑ · ว ¿

๏ ทำคุณท่านห่อนรู้

คุณสนอง

ท่านบ่แทนคุณปอง

โทษให้

กลกาแต่งยูงทอง

ลายเลิศ

ยูงเอาหมึกหม้อไล้

ลูบสิ้นสรรพางค์ ฯ

ก ¿ · ด ๘๒ · ว ¿

๏ เทพาพันเทพเรื้อง

ฤทธิรงค์

บ่เท่าพระอินทร์องค์

หนึ่งได้

คุณพันหนึ่งดำรง

ความชอบ ไว้นา

มีโทษอันหนึ่งไซร้

กลบกล้ำพันคุณ ฯ

ก ¿ · ด ๘๓ · ว ¿

๏ ใครซื่อซื่อต่อตั้ง

ตามกัน

ใครคดคดผ่อนผัน

ตอบเต้า

ทองแดงว่าสุวรรณ

ยังถ่อง เหมือนฤา

ดุจลูกสูส่องเถ้า

ว่าโอ้เป็นลิง ฯ

ก ¿ · ด ๘๔ · ว ¿

๏ ใครทำโทษโทษนั้น

แทนทด

ใครคิดจิตคดคด

ต่อบ้าง

ใครจริงจึ่งจริงจรด

รักต่อกันนา

ใครใคร่ร้างเร่งร้าง

รักร้างแรมไกล ฯ

ก ¿ · ด ๘๕ · ว ¿

๏ นายรักไพร่ไพร่พร้อม

รักนาย

มีศึกสู้จนตาย

ต่อแย้ง

นายเบียนไพร่กระจาย

จากหมู่

นายบ่รักไพร่แกล้ง

ล่อล้างผลาญนาย ฯ

ก ¿ · ด ๘๖ · ว ¿

๏ ข้าท้าวเอาจิตท้าว

แม่นหมาย

บ่าวท่านเอาใจนาย

แม่นหมั้น

ศิษย์ท่านผ่อนผันผาย

โดยจิต ครูนา

อยู่ที่เรือนตัวนั้น

แต่น้ำใจเอง ฯ

ก ¿ · ด ๘๗ · ว ¿

๏ รักกันอยู่ขอบฟ้า

เขาเขียว

เสมออยู่หอแห่งเดียว

ร่วมห้อง

ชังกันบ่แลเหลียว

ตาต่อ กันนา

เหมือนขอบฟ้ามาป้อง

ป่าไม้มาบัง ฯ

ก ¿ · ด ๘๘ · ว ¿

๏ ให้ท่านท่านจักให้

ตอบสนอง

นบท่านท่านจักปอง

นอบไหว้

รักท่านท่านควรครอง

ความรัก เรานา

สามสิ่งนี้เว้นไว้

แต่ผู้ทรชน ฯ

ก ¿ · ด ๘๙ · ว ¿

๏ แม้นมีความรู้ดั่ง

สัพพัญญู

ผิบ่มีคนชู

ห่อนขึ้น

หัวแหวนค่าเมืองตรู

ตาโลก

ทองบ่รองรับพื้น

ห่อนแก้วมีศรี ฯ

ก ¿ · ด ๙๐ · ว ¿

๏ ราชรถปรากฏด้วย

ธงชัย

ควันประจักษ์แก่ไฟ

เที่ยงแท้

ราชาอิสระใน

สมบัติ

ชายย่อมเฉลิมเลิศแล้

ปิ่นแก้วเกศหญิง ฯ

ก ¿ · ด ๙๑ · ว ¿

๏ รำฟ้อนสุนทรด้วย

รูปา

ร้องขับศัพท์เสน่หา

ยิ่งแท้

มวยปล้ำล่ำสันสา-

มารถจึ่ง· ดีแฮ

รักกับชังนั้นแล้

เพื่อลิ้นเจรจา ฯ

ก ¿ · ด ๙๒ · ว ¿

๏ กระเหว่าเสียงเพราะแท้

แก่ตัว

หญิงเลิศเพราะรักผัว

แม่นหมั้น

นักปราชญ์มาตรรูปมัว

หมองเงื่อน งามนา

เพราะเพื่อรสธรรมนั้น

ส่องให้เห็นงาม ฯ

ก ¿ · ด ๙๓ · ว ¿

๏ นารายณ์วายเว้นจาก

อาภรณ์

อากาศขาดสุริยจร

แจ่มหล้า

เมืองใดบ่มีวร

นักปราชญ์

แม้ว่างามล้นฟ้า

ห่อนได้งามเลย ฯ

ก ¿ · ด ๙๔ · ว ¿

๏ เขาใดไร้ถ้ำราช-

สีห์หมาง

สระโหดหงส์ละวาง

วากเว้

พฤกษ์ใดบกใบบาง

บกหน่าย

สาวซัดชู้โอ้เอ้

เพราะชู้ชายทราม ฯ

ก ¿ · ด ๙๕ · ว ¿

๏ ป่าใดไกลพยัคฆ์ร้าย

ราวี

ไม้หมดม้วยบ่มี

ร่มเชื้อ

หญิงยศงดงามดี

ผัวหน่าย

เป็นที่หมิ่นชายยื้อ

หยอกเย้าเสียตน ฯ

ก ¿ · ด ๙๖ · ว ¿

๏ พลูหมากจากโอษฐ์โอ้

เสียศรี

หญิงจากจอมสามี

ครอบเกล้า

เรือนปราศจากบุตรี

ดรุณเด็ก

เมืองจากจอมภพเจ้า

สี่นี้ฤๅงาม ฯ

ก ¿ · ด ๙๗ · ว ¿

๏ เจ็ดวันเว้นดีดซ้อม

ดนตรี

อักขระห้าวันหนี

เนิ่นช้า

สามวันจากนารี

เป็นอื่น

วันหนึ่งเว้นล้างหน้า

อับเศร้าศรีหมอง ฯ

ก ¿ · ด ๙๘ · ว ¿

๏· ด อยใดมีถ้ำราช-

สีห์ประสงค์

เหมืองมาบมีบัวหงส์

หากใกล้

ต้นไม้พุ่มพัวพง

นกมาก มีนา

สาวหนุ่มตามชู้ไซร้

เพราะชู้ชอบตา ฯ

ก ¿ · ด ๙๙ · ว ¿

๏ เปือกตมชมชื่นเชื้อ

กาสร

หงส์กับบุษบากร

ชื่นช้อย

ภิกษุเสพสังวร

ศีลสุข ไซร้นา

บุรุษรสรักร้อย

เท่าน้อมในหญิง ฯ

ก ¿ · ด ๑๐๐ · ว ¿

๏ ใครจักผูกโลกแม้

รัดรึง

เหล็กเท่าลำตาลตรึง

ไป่หมั้น

มนตร์ยาผูกนานหึง

หายเสื่อม

ผูกเพื่อไมตรีนั้น

แน่นเท้าวันตาย ฯ

[แก้ไข]
ดูเพิ่ม

โคลงโลกนิติ · นำ · ๑-๑๐๐ · ๑๐๑-๒๐๐ · ๒๐๑-๓๐๐ · ๓๐๑-๔๐๐ · ๔๐๐- · ส่งท้าย

วิกิพีเดีย
มีบทความเกี่ยวกับ

โคลงโลกนิติ

รับข้อมูลจาก "http://th.wikisource.org/wiki/%E0%B9%82%E0%B8%84%E0%B8%A5%E0%B8%87%E0%B9%82%E0%B8%A5%E0%B8%81%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%B4"

หมวดหมู่:
บทความที่แสดงหัวเรื่อง
| โคลงสี่สุภาพ

เครื่องมือส่วนตัว

ล็อกอิน
/ สร้างบัญชีผู้ใช้

เนมสเปซ

หน้าเอกสาร

พูดคุย

สิ่งที่แตกต่าง

ดู

อ่าน

แก้ไข

ดูประวัติ

การกระทำ

สืบค้น

เมนูหลัก

หน้าหลัก

ศาลาประชาคม

เหตุการณ์ปัจจุบัน

ปรับปรุงล่าสุด

สุ่มหน้า

ความช่วยเหลือ

การบริจาค

พิมพ์/ส่งออก

สร้างหนังสือ

ดาวน์โหลดในชื่อ PDF

หน้าสำหรับพิมพ์

เครื่องมือเพิ่ม

หน้าที่ลิงก์มา

ปรับปรุงที่เกี่ยวโยง

หน้าพิเศษ

ลิงก์ถาวร

อ้างอิงหน้านี้

หน้านี้แก้ไขล่าสุดเมื่อวันที่ 12 สิงหาคม 2553 เวลา
14:14

ตัวอักษรนี้อยู่ภายใต้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟ
คอมมอนส์/สัญญาแบบ Share-Alike; และอาจจะมีข้อเพิ่มเติมอื่นๆ กรุณาดูสิทธิ์การใช้งานสำหรับรายละเอียดเพิ่มเติม

นโยบายสิทธิส่วนบุคคล

เกี่ยวกับ
วิกิซอร์ซ

ข้อปฏิเสธความรับผิดชอบ