จุลชีววิทยา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ไปที่: ป้ายบอกทาง,
ค้นหา

จานอาหารวุ้นซึ่งมีเชื้อจุลินทรีย์เห็นเป็นริ้วลายเส้น

จุลชีววิทยา (อังกฤษ:
Microbiology) คือการศึกษาเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตซึ่งมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า
ซึ่งเรียกว่าจุลินทรีย์
ได้แก่ แบคทีเรีย
โปรโตซัว
ไวรัส
เชื้อรา
และ สาหร่าย

เนื้อหา

1 ประวัติศาสตร์ของจุลชีววิทยา

2 สาขาของจุลชีววิทยา

3 ประโยชน์ของการศึกษาจุลชีววิทยา

4 ดูเพิ่ม

[แก้]
ประวัติศาสตร์ของจุลชีววิทยา

แบคทีเรียถูกค้นพบเป็นครั้งแรกโดย แอนโทนี แวน ลีเวนฮุค ในปี 1676 (พ.ศ. 2219)
โดยใช้กล้องจุลทรรศน์เลนส์เดียวที่เขาออกแบบเองส่องจนพบ
เขาได้รับการยกย่องว่าเป็น[นักจุลชีววิทยา]คนแรกของโลก

สาขาวิชาแบคทีเรียวิทยา ซึ่งภายหลังได้เป็นสาขาย่อยในจุลชีววิทยา
ได้ริเริ่มโดย เฟอร์ดินานด์ โคห์น
นักพฤกษศาสตร์ผู้ซึ่งศึกษาสาหร่ายและแบคทีเรียที่สังเคราห์แสงได้
จากการศึกษาของเขาทำให้ทราบเกี่ยวกับแบคทีเรียหลายชนิด และเฟอร์ดินานด์ โคห์น
ยังเป็นคนแรกที่วางแบบแผนการจัดหมวดหมู่แบคทีเรียตามหลักอนุกรมวิธาน

หลุยส์ ปาสเตอร์ และโรเบิร์ต
คอค เป็นผู้ที่มีชีวิตอยู่ในยุคสมัยเดียวกับโคห์น
และถือได้ว่าเป็นผู้ริเริ่มสาขาวิชาจุลชีววิทยาทางการแพทย์ หลุยส์
ปาสเตอร์เป็นที่รู้จักมากที่สุดจากการทดลองเพื่อพิสูจน์หักล้างทฤษฎีสิ่งมีชีวิตเกิดจากสิ่งไม่มีชีวิต
ซึ่งทำให้จุลชีววิทยาได้รับการยอมรับว่าเป็นสาขาหนึ่งในวิทยาศาสตร์ชีวภาพ
ปาสเตอร์ยังได้ออกแบบวิธีการถนอมอาหารโดยการพาสเจอร์ไรซ์
และคิดค้นวัคซีนป้องกันโรคต่างๆอย่างเช่นโรคแอนแทรกซ์
อหิวาตกโรคจากสัตว์ปีก และโรคพิษสุนัขบ้า
ส่วนโรเบิร์ต คอค มีชื่อเสียงจากการสนับสนุนทฤษฎีการเกิดโรค
ซึ่งพิสูจน์ว่าโรคชนิดใดๆจะเกิดจากเชื้อจุลินทรีย์เฉพาะที่ก่อโรคนั้นๆเท่านั้น
ต่อมาทฤษฎีนี้เป็นที่รู้จักกันในชื่อว่า สมมติฐานของคอค
และคอคยังเป็นหนึ่งในนักวิทยาศาสตร์ที่มุ่งศึกษาการแยกตัวของแบคทีเรียในการทำเชื้อให้บริสุทธิ์
ซึ่งทำให้เขาค้นพบเชื้อแบคทีเรียชนิดใหม่ๆ มากมาย เช่น เชื้อ Mycobacterium
tuberculosis ที่เป็นสาเหตุของวัณโรค

แม้ว่าโดยทั่วไปมักจะถือว่า หลุยส์ ปาสเตอร์ และโรเบิร์ต คอค
เป็นผู้ริเริ่มสาขาจุลชีววิทยา
แต่ผลงานของพวกเขาก็ยังไม่สามารถอธิบายความแตกต่างของจุลินทรีย์ชนิดต่างๆได้อย่างถูกต้องนัก
เพราะพวกเขามุ่งศึกษาเฉพาะจุลินทรีย์ที่เกี่ยวข้องกับการแพทย์เท่านั้น
ผู้ที่ถือได้ว่าริเริ่มสาขาวิชาจุลชีววิทยาทั่วไปอย่างแท้จริง
คือ มาร์ตินุส ไบเจอริงค์ และเซลเก ไวโนแกลดสกี
พวกเขาได้ทำให้ขอบเขตการศึกษาจุลชีววิทยากว้างขวางออกไป
ไบเจอริงค์มีผลงานสำคัญทางด้านจุลชีววิทยา 2 ผลงาน คือ การค้นพบไวรัส
และการพัฒนาวิธีเพาะเชื้อแบบเอนริช
ผลงานการศึกษาไวรัสโรคลายด่างในยาสูบของเขาได้เป็นรากฐานของสาขาไวรัสวิทยา
และการเพาะเชื้อแบบเอนริชมีบทบาทสำคัญต่อวงการจุลชีววิทยา
โดยทำให้สามารถเพาะเลี้ยงจุลินทรีย์ที่ยังไม่เคยเพาะเลี้ยงได้ ส่วนไวโนแกลดสกี
เป็นคนแรกที่คิดค้นแนวคิดเกี่ยวกับเคมีของดิน
ซึ่งแสดงให้เห็นกิจกรรมของจุลินทรีย์ในดินที่เป็นกระบวนการทางเคมี
และทำให้เขาค้นพบแบคทีเรียที่สามารถตรึงไนโตรเจนจากอากาศได้

[แก้]
สาขาของจุลชีววิทยา

เนื้อหาของจุลชีววิทยาสามารถแบ่งออกเป็นสาขาย่อยได้มากมาย ได้แก่

สรีรวิทยาของจุลินทรีย์ ศึกษาหน้าที่ทางชีวเคมี การเจริญเติบโต เมตาบอลิซึม
และโครงสร้างของเซลล์ของจุลินทรีย์

พันธุศาสตร์ของจุลินทรีย์
ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหน้าที่ของเซลล์ของจุลินทรีย์และการสร้างหรือควบคุมยีน
สาขานี้มีความเกี่ยวข้องกับอณูชีววิทยา

จุลชีววิทยาทางการแพทย์ ศึกษาบทบาทของจุลินทรีย์ในโรคของมนุษย์
กระบวนการก่อโรคของจุลินทรีย์ และระบาดวิทยา
สาขานี้มีความเกี่ยวข้องกับพยาธิวิทยาและวิทยาภูมิคุ้มกัน

จุลชีววิทยาของสิ่งแวดล้อม
ศึกษาหน้าที่และความหลากหลายของจุลินทรีย์ในสิ่งแวดล้อมตามธรรมชาติ
รวมทั้งนิเวศวิทยาของจุลินทรีย์ บทบาทของจุลินทรีย์ในวัฏจักรสารอาหาร

จุลชีววิทยาของอุตสาหกรรม
ศึกษาการใช้จุลินทรีย์ในกระบวนการทางอุตสาหกรรม ตัวอย่างเช่น การหมัก
การบำบัดน้ำเสีย
สาขานี้มีความเกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีชีวภาพ

จุลชีววิทยาของอากาศ ศึกษาจุลินทรีย์ที่อยู่ในอากาศ

จุลชีววิทยาของอาหาร
ศึกษาการเน่าเสียของอาหารที่มีสาเหตุจากจุลินทรีย์

ถังหมักยีสต์ที่ใช้หมักเบียร์

[แก้]
ประโยชน์ของการศึกษาจุลชีววิทยา

ขณะที่จุลินทรีย์มักจะถูกมองในแง่ลบเนื่องจากเกี่ยวข้องกับโรคภัยไข้เจ็บของมนุษย์
จุลินทรีย์บางชนิดก็มีความจำเป็นในกระบวนการที่เป็นประโยชน์ เช่น การหมัก
(ใช้ผลิตแอลกอฮอล์และผลิตภัณฑ์ต่างๆจากนม)
การผลิตยาปฏิชีวนะ
และเป็นสื่อสำหรับโคลนนิ่งสิ่งมีชีวิตชั้นสูงอย่างเช่นพืช นอกจากนี้
นักวิทยาศาสตร์ยังต้องใช้ความรู้เกี่ยวกับจุลินทรีย์ในการผลิตเอนไซม์ที่สำคัญๆด้วยวิธีทางเทคโนโลยีชีวภาพ

[แก้]
ดูเพิ่ม

ชีวเคมี

เทคโนโลยีชีวภาพ

พันธุศาสตร์

วิทยาภูมิคุ้มกัน

แพทยศาสตร์

ไวรัสวิทยา

ด • พ • ก

สาขาวิชาหลักของชีววิทยา

กายวิภาคศาสตร์
• กำเนิดสิ่งมีชีวิต
• จีโนมิกส์
• จุลชีววิทยา • ชีวเคมี
• ชีววิทยาการเจริญ
• ชีววิทยาของเซลล์
• ชีววิทยาดวงดาว
• ชีววิทยาทางทะเล
• ชีววิทยามนุษย์
• ชีววิทยาระบบ
• ชีววิวัฒนาการ
• ชีวสถิติศาสตร์
• ชีวสารสนเทศศาสตร์
• นิเวศวิทยา
• บรรพชีวินวิทยา
• ปรสิตวิทยา
• ประสาทวิทยาศาสตร์
• พยาธิวิทยา
• พฤกษศาสตร์
• พันธุศาสตร์
• โภชนาการ
• ระบาดวิทยา
• วิทยาภูมิคุ้มกัน
• สรีรวิทยา
• สัตววิทยา
• อณูชีววิทยา
• อนุกรมวิธาน

ด • พ • ก

วิทยาศาสตร์สุขภาพ
> เภสัชศาสตร์

วิทยาศาสตร์เภสัชกรรม

เภสัชเคมี
· เภสัชภัณฑ์
· เภสัชอุตสาหกรรม
· เภสัชเวท
· เภสัชพฤกษศาสตร์
· เภสัชวิเคราะห์
· เทคโนโลยีเภสัชกรรม
· วิทยาศาสตร์เครื่องสำอาง

เภสัชบริบาลศาสตร์

เภสัชกรรมคลินิก · เภสัชกรรมโรงพยาบาล · เภสัชกรรมชุมชน

เภสัชศาสตร์สังคมและบริหาร

เภสัชศาสตร์สังคม
· บริหารเภสัชกิจ
· เภสัชสาธารณสุข · เภสัชระบาดวิทยา
· เภสัชเศรษฐศาสตร์
· นิติเภสัชศาสตร์

เภสัชวิทยาและพิษวิทยา

เภสัชวิทยา
· เภสัชจลนศาสตร์
· เภสัชพลศาสตร์
· พิษวิทยา

ศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง

เคมีอินทรีย์
· เคมีฟิสิกส์
· ชีวเคมี
· จุลชีววิทยา  · กายวิภาคศาสตร์ · สรีรวิทยา
· สาธารณสุข

เภสัชกรรม
• เภสัชศาสตร์
• ประวัติ
• คณะเภสัชศาสตร์
• เภสัชกร
• สถานีย่อยเภสัชกรรม

ดึงข้อมูลจาก "http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%88%E0%B8%B8%E0%B8%A5%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%A7%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B8%B2".

หมวดหมู่:
จุลชีววิทยา

หมวดหมู่ที่ซ่อนอยู่:
บทความที่รอการตรวจสอบรูปแบบ

เครื่องมือส่วนตัว

ล็อกอิน
/ สร้างบัญชีผู้ใช้

เนมสเปซ

บทความ

อภิปราย

สิ่งที่แตกต่าง

ดู

เนื้อหา

แก้ไข

ประวัติ

การกระทำ

สืบค้น

ป้ายบอกทาง

หน้าหลัก

เหตุการณ์ปัจจุบัน

ถามคำถาม

บทความคัดสรร

บทความคุณภาพ

สุ่มบทความ

มีส่วนร่วม

ศาลาประชาคม

ปรับปรุงล่าสุด

เรียนรู้การใช้งาน

ติดต่อวิกิพีเดีย

บริจาคให้วิกิพีเดีย

วิธีใช้

พิมพ์/ส่งออก

สร้างหนังสือ

ดาวน์โหลดในชื่อ PDF

หน้าสำหรับพิมพ์

เครื่องมือ

หน้าที่ลิงก์มา

ปรับปรุงที่เกี่ยวโยง

อัปโหลด

หน้าพิเศษ

ลิงก์ถาวร

อ้างอิงบทความนี้

ภาษาอื่น

Afrikaans

Aragonés

العربية

Asturianu

Български

Bosanski

Català

Česky

Cymraeg

Dansk

Deutsch

Ελληνικά

English

Esperanto

Español

Eesti

Euskara

فارسی

Suomi

Føroyskt

Français

Gaeilge

Galego

Gaelg

עברית

हिन्दी

Hrvatski

Magyar

Bahasa Indonesia

Ilokano

Íslenska

Italiano

日本語

Basa Jawa

Қазақша

ಕನ್ನಡ

한국어

Kurdî

Latina

Lietuvių

Latviešu

Македонски

नेपाल
भाषा

Nederlands

‪Norsk (nynorsk)‬

‪Norsk (bokmål)‬

Novial

Occitan

Polski

Português

Runa
Simi

Română

Русский

Srpskohrvatski /
Српскохрватски

Simple English

Slovenčina

Slovenščina

Shqip

Српски
/ Srpski

Basa Sunda

Svenska

தமிழ்

తెలుగు

Tagalog

Türkçe

Українська

اردو

Tiếng Việt

Walon

ייִדיש

中文

หน้านี้แก้ไขล่าสุดเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2553 เวลา
19:48 น.

อนุญาตให้เผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์
แบบแสดงที่มา-อนุญาตแบบเดียวกัน; เงื่อนไขอื่นอาจใช้ประกอบด้วย โปรดศึกษาเงื่อนไขการใช้งาน
Wikipedia®
เป็นเครื่องหมายการค้าจดทะเบียนของมูลนิธิวิกิมีเดีย

ติดต่อเรา

นโยบายความเป็นส่วนตัว

เกี่ยวกับวิกิพีเดีย

ข้อปฏิเสธความรับผิดชอบ