ศาสนาฮินดู

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ไปที่: ป้ายบอกทาง,
ค้นหา

สัญลักษณ์ “โอม” สัญลักษณ์ของศาสนาฮินดู
หมายถึงพระตรีมูรติเทพเจ้าผู้เป็นใหญ่ทั้ง 3

ศาสนาฮินดู หรือ ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู เป็นศาสนาเกิดที่ดินแดนชมพูทวีปก่อนพุทธศาสนา
ซึ่งไม่ปรากฏแน่ชัดว่าใครเป็นศาสดา
มีคัมภีร์ศาสนา เรียกว่า พระเวท
มีพัฒนาการสืบต่อยาวนาน นับจากลัทธิพราหมณ์ จนถึงยุคที่เรียกว่าศาสนาฮินดู
จึงมักเรียกรวมๆ กันว่า ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู
ศาสนาพราหมณ์-ฮินดูเป็นศาสนาที่มีผู้นับถือมากเป็นอันดับที่ 4 ของโลก มีจำนวนประมาณ
900 ล้านคน

ศาสนานี้นับถือเทพเจ้าหลายองค์ เรียกว่า "พหุเทวนิยม"
เทพเจ้าแต่ละองค์ในแต่ละยุคสมัย มีบทบาท และตำนานต่างกันไป
ในแต่ละท้องถิ่นยังมีความเชื่อเกี่ยวกับเทพเจ้าองค์หนึ่งๆ แตกต่างกันไปด้วย

โดยทั่วไป ถือว่าชาวฮินดูเชื่อว่ามีเทพเจ้าสูงสุด ที่ได้อวตารแยกร่างออกมาเป็น 3
องค์ คือ พระพรหม
ซึ่งเป็นผู้สร้างโลก พระศิวะ
เป็นผู้ทำลาย และพระวิษณุ
หรือ พระนารายณ์
เป็นผู้ปกป้องและรักษาโลก

เนื้อหา

1 คัมภีร์ทางศาสนา

2 สาวก

3 ชนชั้น-วรรณะ

4 นิกาย

5 สาระเกี่ยวกับพราหมณ์

6 แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]
คัมภีร์ทางศาสนา

คัมภีร์ไตรเวท หรือ คัมภีร์พระเวท(ใช้ในปัจจุบัน)

[แก้]
สาวก

พราหมณ์

[แก้]
ชนชั้น-วรรณะ

วรรณะพราหมณ์
คือ ผู้ทำพิธีกรรม
มีหน้าที่ติดต่อกับเทพเจ้า
สั่งสอนศาสนาและประกอบพิธีกรรมแก่ประชาชนทุกวรรณะ รวมถึงมีหน้าที่ศึกษา
จดจำและสืบต่อคัมภีร์พระเวท วรรณะนี้เชื่อว่ากำเนิดมาจากปากของพระพรหม

วรรณะกษัตริย์
คือ กษัตริย์หรือนักรบ
ทำหน้าที่ป้องกันชาติบ้านเมือง
และทำศึกสงคราม
วรรณะนี้เชื่อมากำเนิดมาจากหน้าอกของพระพรหม

วรรณะแพศย์
คือ ผู้ประกอบพาณิชกรรม
เกษตรกรรม
ซึ่งเป็นวรรณะของคนส่วนใหญ่ในสังคม วรรณะนี้เชื่อว่ากำเนิดมาจากมือของพระพรหม

วรรณะศูทร
คือ กรรมกร
วรรณะนี้เชื่อว่ากำเนิดมาจากเท้าของพระพรหม

ถ้ามีการแต่งงานข้ามวรรณะ บุตรที่เกิดมาก็จะกลายเป็น จัณฑาล (ในภาษาไทยคือ
กาลกิณี)
เป็นผู้อยู่นอกวรรณะซึ่งเป็นที่รังเกียจของทุกวรรณะ

ส่วนในอินโดนีเซียจะไม่ค่อยเคร่งวรรณะเหมือนกับในอินเดีย

หนังสือบางเล่มกล่าวว่า วรรณะพราหมณ์, กษัตริย์ และแพศย์
เป็นวรรณะของคนอารยัน คือชนผิวขาวผู้ริเริ่มศาสนา ส่วนวรรณะศูทร
เป็นของคนดราวิเดียน ชนผิวดำชนพื้นเมืองเก่าของอินเดีย

[แก้]
นิกาย

ศาสนาฮินดู ที่สืบเนื่องจากศาสนาพราหมณ์นับเป็นศาสนาที่เก่าแก่มากที่สุด
ได้แบ่งออกเป็นหลายนิกายที่สำคัญ เช่น

1. นิกายไวศณพ (Vishnav) เป็นนิกายที่นับถือพระวิษณุเจ้าเป็นเทพองค์สูงสุด
เชื่อว่าวิษณุสิบปาง หรือนารายณ์ ๑๐ ปางอวตารลงมาจุติ มีพระลักษมีเป็นมเหสี
มีพญาครุฑเป็นพาหนะ นิกายนี้มีอิทธิพลมากในอินเดียภาคเหนือและภาคกลาง ของประเทศ
นิกายนี้เกิดเมื่อ พ.ศ. ๑๓๐๐ สถาปนาโดยท่านนาถมุนี (Nathmuni)

2. นิกายไศวะ (Shiva) เป็นนิกายที่เก่าที่สุด นับถือพระศิวะเป็นเทพเจ้าสูงสุด
พระศิวะเป็นเทพทำลายและสร้างสรรค์ด้วย สัญลักษณ์
อย่างหนึ่งแทนพระศิวะคือศิวลึงค์และโยนีก็ได้รับการบูชา เช่น องค์พระศิวะ
นิกายนี้ถือว่าพระศิวะเท่านั้นเป็นเทพสูงสุดแม้แต่พระพรหม,
พระวิษณุก็เป็นรองเทพเจ้าพระองค์นี้ นิกายนี้เชื่อว่า
วิญญาณเป็นวิถีทางแห่งการหลุดพ้นมากกว่าความเชื่อในลัทธิภักดี
นิกายนี้จะนับถือพระศิวะและพระนางอุมาหรือกาลีไปพร้อมกัน

3. นิกายศักติ (Shakti) เป็นนิกายที่นับถือพระเทวี หรือพระชายาของมหาเทพ เช่น
สรัสวดี พระลักษมี พระอุมา เจ้าแม่ทุรคา
และเจ้าแม่กาลีซึ่งเป็นชายาของมหาเทพทั้งหลาย
เป็นผู้ทรงกำลังหรืออำนาจของเทพสามีไว้ จึงเรียกว่า ศักติ (Power)
นิกายนี้เป็นที่นิยมในรัฐเบงกอล และรัฐอัสสัม เป็นต้น

4. นิกายคณะพัทยะ (Ganabadya) นิกายนี้นับถือพระพิฆเณศเป็นเทพเจ้าสูงสุด
ถือว่าพระพิฆเนศเป็นศูนย์กลางแห่งเทพเจ้าทั้งหมดในศาสนา
เชื่อว่าเมื่อได้บูชาพระพิฆเนศอย่างเคร่งครัด ก็เท่ากับได้บูชาเทพอื่นๆ
ครบทุกพระองค์

5. นิกายสรภัทธะ (Sarabhadh) เป็นนิกายขนาดเล็ก ในสมัยก่อนบูชาพระอาทิตย์
(สูรยะ) มีผู้นับถือมากในอดีต ปัจจุบันมีจำนวนน้อย นิกายนี้มีพิธีอย่างหนึ่งคือ
กายตรี หรือ กายาตรี (Gayatri) ถือว่ามีอำนาจศักดิ์สิทธิ์
คือการกลับมาของพระอาทิตย์เป็นฤๅษีวิศวามิตร

6. นิกายสมารธะ (Samardha) เป็นนิกายที่ใหญ่พอสมควร
นับถือทุกเทพเจ้าทุกพระองค์ในศาสนา ฮินดู ความเชื่อแบบนี้เป็นที่นิยมอย่างแพร่หลาย
เพราะสามารถบูชาเจ้าได้ตามต้องการ

ยังมีนิกายอื่นๆอีกมากมาย และแยกย่อยออกไปอีก เช่นเดียวกับศาสนาพุทธ
และศาสนาคริสต์ ที่มีนิกายน้อย-ใหญ่ แตกแขนงออกมาอีกนับไม่ถ้วน

==
การบูชาศิวลึงค์เป็นความคิดที่พราหมณ์ในสมัยก่อนคิดกันขึ้นมาเพื่อแสดงเป็นสัญลักษณ์
มิใช่ความปรารถนาของพระศิวะที่จะให้พราหมณ์นับถือศิวลึงค์ หรือโยนีสำหรับลัทธิศักติ
การบูชาพระศิวะสามารถทำได้ด้วยการกระทำความดีเพื่อถวายแก่พระศิวะ
ผู้ที่ปรารถนาที่จะกลับเข้าสู่ความเป็นอาตมันหรือตรัสรู้สามารถทำได้โดยการทำสมาธิ
และให้คิดว่าร่างกายนี้เราก็ละในที่สุดก็จะตรัสรู้และมีแสงเป็นจุดกลมๆเป็นฝอยๆสีขาวคล้ายน้ำหมึก
ขนาดประมาณ 3 มิลลิเมตรบางอันก็เล็กกว่า
และมีแสงเป็นรูปคล้ายดาวกระจายขนาดประมาณครึ่งนิ้ว แสงที่เห็นจะมีน้ำหนัก
มีลักษณะเป็นก้อน เมื่อกระทบวัตถุสามารถเด้งกลับได้ การตรัสรู้ของศาสนาพราหมณ์คือ
"การรู้ว่ากายนี้ไม่ใช่ของเรา" ส่วนเรื่องขี้วัวไม่จำเป็นต้องเอาขี้วัวมาบูชา
เรื่องนี้เป็นความเข้าใจผิดของคนในสมัยโบราณ ในขี้วัวจะมีธาตุไนโตรเจนสูง
ใช้ในการกสิกรรมจะมีประโยชน์มาก พระศิวะคือเทพแห่งพลังงาน
ไม่ใช่เทพแห่งกสิกรรมเพียงอย่างเดียว

[แก้]
สาระเกี่ยวกับพราหมณ์

ศาสนาพราหมณ์หรือฮินดู ก็คือศาสนาเดียวกันนั่นเอง การที่มีชื่อเรียกควบคู่กันไป
2 ชื่อ คือ “พราหมณ์-ฮินดู” เพราะผู้ให้กำเนิด ศาสนานี้
ในตอนแรกเริ่มเรียกตัวเองว่า ”พราหมณ์”
ต่อมาศาสนาได้เสื่อมความนิยมลงระยะหนึ่งเนื่องจากอิทธิพลของศาสนาพุทธ
จนมาในช่วงพุทธศตวรรษที่ 13 ศังกราจารย์ได้ปฏิรูปศาสนาโดยแต่งคัมภีร์ปุราณะลดความสำคัญของศาสนาพุทธ
และนำหลักปฏิบัติรวมทั้งหลักธรรมของศาสนาพุทธบางส่วนมาใช้และฟื้นฟูปรับปรุงศาสนาพราหมณ์เป็นให้เป็นศาสนาฮินดู
โดยคำว่า “ฮินดู”
เป็นคำที่ใช้เรียกชาวอารยันที่อพยพเข้าไปตั้งถิ่นฐานในลุ่มแม่น้ำสินธุ
และเป็นคำที่ใช้เรียกลูกผสมของชาวอารยันกับชาวพื้นเมืองในชมพูทวีป
และชนพื้นเมืองนี้ได้พัฒนาศาสนาพราหมณ์โดยการเพิ่มเติมเทพเจ้าท้องถิ่นดั้งเดิมลงไป
เนื่องจากเวลานั้นสังคมอินเดีย
แตกแยกอย่างมากเนื่องจากอิทธิพลของพุทธศาสนาในประเทศอินเดียที่มีลักษณะเป็นกึ่งพหุเทวนิยม
คือนิยมนับถือเทวดา ทำให้ทางตอนเหนือนับถือพระศิวะซึ่งเป็นเทพแห่งภูเขาหิมาลัย
ทางตอนใต้ชาวประมงนับถือวิษณุซึ่งเป็นเทพที่ให้ฝนและพายุ ชาวป่านับถือพระนิรุทธ
และตอนกลางนับถือพระพิฆเนตร
คนอินเดียเวลานั้นเริ่มไม่นับถือศาสนาพราหมณ์เป็นจำนวนมากขึ้น เมื่อต้องการรวมชาติ
จึงรวมเทพเจ้าแต่ละท้องถิ่นเป็นหนึ่งเดียวกันกับศาสนาพราหมณ์
แลัวเรียกศาสนาของใหม่นี้ว่า “ศาสนาฮินดู” เพราะฉะนั้นศาสนาพราหมณ์จึงมีอีก
ชื่อในศาสนาใหม่ว่า “ฮินดู” จนถึงปัจจุบันนี้

พระพุทธศาสนาก็เกิดขึ้นท่ามกลางสังคมพราหมณ์
แม้แต่พระพุทธเจ้าและพุทธสาวกสมัยแรกๆ
ก็เคยนับถือลัทธิพราหมณ์หรือเคยเกี่ยวข้องกับวรรณะพราหมณ์มาก่อน และในนิทานชาดก
และเรื่องราวเกี่ยวกับศาสนาพุทธและพระพุทธเจ้า ก็มักจะมีพราหมณ์เข้ามาเกี่ยวข้อง
จึงกล่าวได้ว่า ศาสนาพุทธและพราหมณ์ จึงมีอิทธิพลต่อกันและกัน

ในศาสนาพราหมณ์ คำว่า พราหมณ์ หมายถึง คนในวรรณะที่สูงที่สุดของสังคมอินเดีย
มีหน้าที่สอนความรู้เกี่ยวกับพระเวทและทำหน้าที่ติดต่อเทพเจ้า
ผู้ที่เป็นพราหมณ์เป็นโดยกำเนิด คือบุตรของพราหมณ์ก็จะมีสถานภาพเป็นพราหมณ์ด้วย

[แก้]
แหล่งข้อมูลอื่น

ศูนย์รวมผู้นับถือฮินดู ในไทย:ฮินดู มิทติ้ง (HM)

บทความเกี่ยวกับศาสนานี้ยังไม่สมบูรณ์
คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้ด้วยการเพิ่มเติมข้อมูล ดูเพิ่มที่ สถานีย่อย:ศาสนา

ดึงข้อมูลจาก "http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%AE%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%94%E0%B8%B9".

หมวดหมู่:
ศาสนาฮินดู
| บทความเกี่ยวกับ
ศาสนา ที่ยังไม่สมบูรณ์

เครื่องมือส่วนตัว

ล็อกอิน
/ สร้างบัญชีผู้ใช้

เนมสเปซ

บทความ

อภิปราย

สิ่งที่แตกต่าง

ดู

เนื้อหา

แก้ไข

ประวัติ

การกระทำ

สืบค้น

ป้ายบอกทาง

หน้าหลัก

เหตุการณ์ปัจจุบัน

ถามคำถาม

บทความคัดสรร

บทความคุณภาพ

สุ่มบทความ

มีส่วนร่วม

ศาลาประชาคม

ปรับปรุงล่าสุด

เรียนรู้การใช้งาน

ติดต่อวิกิพีเดีย

บริจาคให้วิกิพีเดีย

วิธีใช้

พิมพ์/ส่งออก

สร้างหนังสือ

ดาวน์โหลดในชื่อ PDF

หน้าสำหรับพิมพ์

เครื่องมือ

หน้าที่ลิงก์มา

ปรับปรุงที่เกี่ยวโยง

อัปโหลด

หน้าพิเศษ

ลิงก์ถาวร

อ้างอิงบทความนี้

ภาษาอื่น

русиньскый
язык

Afrikaans

Alemannisch

Aragonés

العربية

مصرى

অসমীয়া

Azərbaycanca

Boarisch

Žemaitėška

Bikol Central

Беларуская

Беларуская
(тарашкевіца)

Български

भोजपुरी

Bahasa Banjar

বাংলা

བོད་ཡིག

ইমার
ঠার/বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী

Brezhoneg

Bosanski

Català

Corsu

Česky

Cymraeg

Dansk

Deutsch

ދިވެހިބަސް

Ελληνικά

English

Esperanto

Español

Eesti

Euskara

فارسی

Suomi

Võro

Français

Arpetan

Furlan

Frysk

Gaeilge

贛語

Galego

ગુજરાતી

עברית

हिन्दी

Fiji Hindi

Hrvatski

Kreyòl ayisyen

Magyar

Հայերեն

Interlingua

Bahasa Indonesia

Interlingue

Ilokano

Ido

Íslenska

Italiano

日本語

Basa Jawa

ქართული

Қазақша

ಕನ್ನಡ

한국어

कश्मीरी
- (كشميري)

Kurdî

Kernewek

Latina

Lëtzebuergesch

Limburgs

Lietuvių

Latviešu

Basa Banyumasan

Македонски

മലയാളം

Монгол

मराठी

Bahasa Melayu

Malti

Mirandés

မြန်မာဘာသာ

Plattdüütsch

नेपाली

नेपाल
भाषा

Nederlands

‪Norsk (nynorsk)‬

‪Norsk (bokmål)‬

Occitan

Papiamentu

Norfuk / Pitkern

Polski

پنجابی

پښتو

Português

Runa Simi

Romani

Română

Русский

संस्कृत

Саха
тыла

Scots

Sámegiella

Srpskohrvatski /
Српскохрватски

Simple English

Slovenčina

Slovenščina

Shqip

Српски
/ Srpski

Basa Sunda

Svenska

Kiswahili

தமிழ்

తెలుగు

Türkmençe

Tagalog

Türkçe

Українська

اردو

Tiếng
Việt

Walon

Winaray

ייִדיש

Yorùbá

中文

Bân-lâm-gú

粵語

หน้านี้แก้ไขล่าสุดเมื่อวันที่ 31 มกราคม 2554 เวลา
10:50 น.

อนุญาตให้เผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์
แบบแสดงที่มา-อนุญาตแบบเดียวกัน; เงื่อนไขอื่นอาจใช้ประกอบด้วย โปรดศึกษาเงื่อนไขการใช้งาน
Wikipedia®
เป็นเครื่องหมายการค้าจดทะเบียนของมูลนิธิวิกิมีเดีย

ติดต่อเรา

นโยบายความเป็นส่วนตัว

เกี่ยวกับวิกิพีเดีย

ข้อปฏิเสธความรับผิดชอบ